|
واژه |
معنی |
|
ایلیات |
ایلات-عشایر |
|
ایلیاتی |
ایلاتی-عشایری |
|
بِوا-بُوا |
پدر-بابا |
|
بُووُ |
پدربزرگ |
|
حَمو |
حمام |
|
هَمو |
همان |
|
گَََََََََُمار |
نوبت |
|
شِو |
شب |
|
آغُل |
جای نگهداری گوسفدان |
|
کَره |
بزغاله |
|
کوُز |
محل نگهداری بزغاله ها |
|
کُتیک-کُتوُک |
محل نگهداری بزغاله ها |
|
نَنِی-نِنِی |
مادر |
|
چارقَد |
نوعی روسری |
|
جِووُن |
جوان |
|
موُد |
موی |
|
رَخت |
لباس |
|
ناشوُر |
نشسته |
|
جوُق |
جوی-قنات |
|
اِو |
آب |
|
شُوشتن |
شستن |
|
کِوت |
کُت |
|
اِشلوُن |
نوعی گیاه باک کننده لباسهای کثیف |
|
پوُز |
صورت |
|
کُرنوُن |
نوعی تنور |
|
خِشت |
آجر دست ساز |
|
درموُن |
درمان |
|
بوُن-بوُم |
بام |
|
دَربوُن |
نگهبان |
|
هادربوُن |
نگهبان |
|
غافِلو |
دردی که دوائی ندارد |
|
آتِشَک |
نوعی درد |
|
آتِشَک |
نوعی درد |
|
خُنازیر |
نوعی درد |
|
اَلمُسّک |
نوعی درد |
|
دردِ گِروُن |
دردی که قیمت درمانش حد وحساب ندارد |
|
سِرا |
حیاط/منزل |
|
لََرد |
بیرون ( لَردِ سِرا:بیرون حیاط/منزل) |
|
نُوبِه-نِوبِه |
نوبت |
|
تابه |
وسیله ای برای پخت نان |
|
بال |
گوشه |
|
گِرِند |
گره |
|
فَتیر |
نوعی نان بدون خمیر مایه |
|
گُلمُت |
جمع کردن |
|
گُروُک |
پیچیدن |
|
بیده |
یونجه خشک شده |
|
تیری |
نوعی نان خیلی نازک ورقی |
|
کُماج |
نوعی نان روغنی وشیرمال مخصوص |
|
سِهِن |
جوانه گندم |
|
بار |
فضولات حیوانات اهلی |
|
پِهِن |
فضولات حیوانات اهلی |
|
حِیم |
فضولات حیوانات اهلی |
|
چِغَل |
پرتاب کردن |
|
پیشانو |
پیشانی |
|
شُمس |
شانس و اقبال |
|
گِلِه |
گلّه-رمه |
|
نازه |
ناخن |
|
بیبی |
مادر بزرگ |
|
گاچو |
گهواره |
|
بَمبوُ |
وسیله ای برای تخلیه مایعات از ظروف بزرگتر به کوچکتر |
|
کِمو/کَمو |
نوعی الک |
|
دَستاس |
نوعی اسیاب سنگی که با دست به حرکت در می امد |
|
موبیز |
نوعی الک خیلی ریز |
|
قدَح |
نوعی ظرف مسی |
|
لَگَن |
نوعی ظرف مسی |
|
بادیه |
کاسه ای از جنس روی یا غیره |
|
غُربَت |
کولی |
|
تُمبوُن |
شلوار |
|
ریش ریش |
نخ کش –پاره پاره |
|
دماغ |
بینی |
|
نَرینه |
جنس نر |
|
مادینه |
جنس ماده |
|
مردینه |
فرزند پسر(بچه مردینه:بچه های پسر) |
|
لوُش |
نوعی جلبک آبی |
|
جاوَند/جامَند |
پارچه چهار گوش بزرگ |
|
چادُر شو |
پارچه چهار گوش بزرگ |
|
سارِغ-سارُغ |
سفره پارچه ای |
|
اِسپِس |
یونجه-شبدر |
|
اِوچین |
چهار شاخ چوبی برای برداشت محصول |
|
تُرُش |
تُرش |
|
گَرجین |
ارابه ای کوچک با چرخهای فلزی برای جداسازی دانه از محصول که ان را به حیوانات اهلی (گاو...)میبستند وبر روی محصولات حرکت میدادند |
|
قُلف |
قُفل |
|
اِحشوُم |
اَحشام (سَرِ اِحشوم:سر گله) |
|
مَسکِه |
کره حیوانی |
|
کشک تَرّوُ |
کشک تازه استحصال شده وبه شکل گلوله در امده |
|
تَلف/تَرف |
ماده ای سیاه ترش مزه که از اب کشک تازه استحصال شده به دست میاید |
|
کِوگ |
کبک |
|
طوئی |
طیهو |
|
تَل |
تپه |
|
تَپّه |
فضله گاو و نظیر این/چیز بی ارزش |
|
کَمَر |
کوهپایه کوه |
|
کُتَل |
کوتاه/تپه |
|
قیچ |
نوعی درختچه بیابانی |
|
گَز |
نوعی درختچه بیابانی |
|
اَرچَن/اَرچین |
نوعی درختچه بیابانی |
|
جاز |
نوعی گیاه بیابانی |
|
چَرخِه |
نوعی گیاه بیابانی |
|
خار خُسَّک |
نوعی گیاه بیابانی |
|
تِرِقو |
نوعی گیاه بیابانی |
|
لیب |
نوعی علف ریز بیابانی |
|
رِشپِزو |
نوعی گیاه بیابانی که تازه ان خوراکی انسان نیز هست |
|
چوق |
چوب |
|
تَلگَرد |
نوعی حصار برای نگهداری گوسفندان |
|
پِشکِل |
فضله گوسفند |
|
پِلاس |
نوعی خیمه/چادر که از موی وپشم حیوانات بافته میشد |
|
دوشاب |
شیره انگور |
|
مَشکِو |
مشک اب |
|
لَتّه |
پیله/گدا/پارچه بدرد نخور یا کهنه |
|
کودی |
نوعی خورجین |
|
خوره |
نوعی خورجین |
|
آوُس |
ابستن |
|
کِلاک |
چوب دو سر |
|
کِلاکِشُو |
نوعی سنگ قلاب جهت شکار |
|
چِقوت/چِقوط |
گنجشک |
|
قلا |
ابکاری ظروف مسی |
|
سَطَل |
نوعی ظرف خیلی بزرگ مسی به قطر بیشتر از یک متر |
|
عامو |
عمو |
|
خالو |
دائی |
|
کُکا/کاکا |
برادر |
|
گیوه |
کفش مخصوص چوپان یا چهار پادار |
|
نَمَد |
بالاپوشی از جنس پشم خالص و ضخیم برای محافظت در سرما |
|
دَق |
زمینی کاملاً صاف |
|
مَد/مَند |
محمًد |
|
عاروسی |
عروسی |
|
دایره |
دَف |
|
دُهُل |
نوعی ساز |
|
کُولولو |
کِل/صدائی زنانه برای بدرقه عروس و داماد |
|
قِتِق |
قاتوق/غذا/قوت غالب |
|
آدور |
گیاهی خاردار |
|
پِنجِرو |
بشکون |
|
اِسپار |
ماست چکیده |
|
واز |
باز |
|
روغن زرد |
روغن حیوانی |
|
قورمه |
قطعات گوشت کامل در روغن سرخ شده |
|
قَیلییِه |
قطعات گوشت کامل در روغن سرخ شده |
|
کُماجون/کُماچدون |
ظرفی فلزی برای نگهداری نان کُمتچ یا برای پخت غذا |
|
دوغی/دوغیچ |
خوراکی خوشمزه ترکیبی ازآرد و روغن وشکر و کمی دوغ |
|
پَسین |
هنگام غروب |
|
کَپَر |
نوعی الونک از چوب وبوته |
|
پَروار |
چاق |
|
اِشکَمبه/شِکَمبه |
شکم/سیرابی |
|
هم ریش |
باجناق/هم داماد |
|
هم عاروس |
هم عروس/جاری |
|
اِوسونه |
افسانه |
|
آبگرمو |
اِشکنه |
|
جُوبا |
اش جو |
|
کاچی |
خوراکی از شیر |
|
تِلیت |
حلتی از یک غذای آبکی که نان در داخل ان خورد میشد |
|
شور با |
نوعی آش |
|
فِلّه |
خوراکی از شیر آغوز گوسفند یا گاو |
|
گُرماست |
مخلوط ماست وشیر |
|
تیر آش |
وسیلهای چوبی برای پهن کردن خمیر شبیه به وردنه |
|
کِوش |
کفش |
|
گالش |
نوعی کفش زنانه |
|
کاه گل |
مخلوط کاه وخاک وآب که کار ایزوگام امروزی را میکند |
|
کَله جوش |
کالاجوش/خوراکی از کشک |
|
تِقار/تاقار |
ظرفی سفالی در اشکال مختلف برای سائیدن کشک جهت کالاجوش |
|
اَدوئه با تلفظ( اَدووِه) |
ادویه |
|
کِوچه |
قاشق |
|
تَسمه |
کمر بند |
|
تَرکه |
چوب نازک کنده شده از درخت |
|
چِقَل |
پرتاب |
|
سِریشُم/اَفسِلون |
نوعی سبزی برای آش یا بورانی |
|
مَقراض |
قیچی |
|
گِو |
گاو |
|
آخِره |
محل یا ظرف غذای چهاربایان اهلی |
|
کاه تِلیت |
مخلوط کاه شسته شده و آرد که خوراک چهارپایان اهلی بود |
|
شیرِ جَک |
شیر آغوز |
|
سَنگ کَندِه |
نوعی قلاب سنگ بای مسابقه یا فراری دادن دشمنان یا حیوانات وحشی |
|
دوکارد |
وسیله پشم چینی گوسفندان |
|
بَنِه |
پسته کوهی |
|
جوقَن |
هاون |
|
بازِنجون |
بادمجان |
|
یارو |
فلانی/اساره به فردی خاص |
|
ها |
پاسخ مثبت |
|
چُم |
نمی دانم |
|
دُروش |
نشانه |
|
اِو باد |
برکه ای از اب باران که باد از روی ان عبور میکند |
|
دُبُر/چُبُش/چُپُش |
بزغاله نر(بسته به سن اطلاق میشود) |
|
قوچ/شیشَک/حق |
گوسفند نر(بسته به سن اطلاق میشود) |
|
مِور |
نوعی علف هرز که مثل سرطان عمل میکند |
|
قِرا |
بیل دو نفره برای مسطح کردن زمین |
|
شن کِش |
وسیله ای فلزی برای زیر کردن دانه درون خاک |
|
کُرت |
کَرت بندی زمین |
|
کَل |
ظرف مخصوص غذای حیواناتی نظیر سگ/مرغ |
|
شِنگ |
خیار چمبر |
|
دُشک |
تُشک |
|
چوبدار |
خریدار حیوانات اهلی |
|
دول |
دَلو/وسیله ابکشی از چاه |
|
رِسبون |
طناب /ریسمان |
|
جاوییِه |
آبشخور گوسفندان |
|
اَلک |
نوعی صمغ گیاهی که خاصیت داروئی نیز دارد |
|
اُشتُر |
شتر |
|
پازَن |
بز کوهی |
|
کَل |
قوچ کوهی/کچل |
|
نقداً |
فعلاً |
|
کُفتِله/کُتبِله |
دهانه قنات/سوراخ دیوار |
|
دیفال |
دیوار |
|
کَرت |
کِتری |
|
نالین |
تُشَک |
|
سرپایه |
دمپایه |
|
گیلاس |
لیوان |
|
آلتیز/التیز |
جفتک/جفت پا زدن |
|
قِتِو |
شنا/آبتنی |
|
بالِنگ |
خیار سبز |
|
کَلپَک |
مارمولک |
|
اِودالیسک/اُودالیسک |
بسيار لاغر و نحيف |
|
اَنتَر |
میمون |
|
سَرچِنگو |
نشستن بر سر انگشت پاها |
|
و ِی و ِی |
وای وای |
|
خای ور سر |
خاک تو سر |
|
گُر گرفتن |
آتش گرفتن |
|
کت را مردون |
دریچه ای برای ورودوخروج روی روی اغل گوسفندان |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
